Jesteś tutaj: Strona Główna → Rysy Historyczne

Rysy historyczne komunikacji w ROW


WoRyc. pobrana ze strony: http://www.wpk.katowice.pl/old/wpkjewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach – największe z Wojewódzkich Przedsiębiorstw Komunikacyjnych w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Powstało z przekształcenia Śląsko-Dąbrowskich Linii Komunikacyjnych uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach podjętej 27 lutego 1951 roku.

 

Przed postawieniem przedsiębiorstwa w stan likwidacji WPK składało się z 11 zakładów eksploatacyjnych:

  • Zakład Komunikacyjny nr 1 w Będzinie (zajezdnia tramwajowa i warsztaty)
  • Zakład Komunikacyjny nr 2 w Chorzowie dz. Batory (zajezdnia tramwajowa i warsztaty)
  • Zakład Komunikacyjny nr 3 w Bytomiu (zajezdnia tramwajowa w Bytomiu dz. Radzionków (ob. Stroszek) oraz zajezdnia autobusowa w Rozbarku).
  • Zakład Komunikacyjny nr 4 w Gliwicach (zajezdnia tramwajowa i autobusowa)
  • Zakład Komunikacyjny nr 5 w Katowicach (zajezdnia autobusowa w Śródmieściu Katowic oraz Oddział Autobusowy w Zawierciu)
  • Zakład Komunikacyjny nr 6 w Jaworznie (zajezdnia autobusowa w Jaworznie oraz Oddział Autobusowy w Chrzanowie)
  • Zakład Komunikacyjny nr 7 w Tychach (zajezdnia autobusowa i trolejbusowa w Tychach oraz Oddział Autobusowy w Czechowicach-Dziedzicach)
  • Zakład Komunikacyjny nr 8 w Sosnowcu (zajezdnia autobusowa w Sosnowcu oraz Oddziały Autobusowe w Dąbrowie Górniczej dz. Gołonóg oraz w Będzinie i Olkuszu)
  • Zakład Komunikacyjny nr 9 w Jastrzębiu (zajezdnia autobusowa w Jastrzębiu oraz Oddziały Autobusowe w Rybniku, Wodzisławiu i Raciborzu)
  • Zakład Komunikacyjny nr 11 w Świerklańcu (zajezdnia autobusowa)
  • Zakład Komunikacyjny nr 15 w Katowicach (zajezdnia autobusowa w dz. Bogucice (ob. dz. Zawodzie))

oraz 3 zakładów pomocniczych:

  • Zakład Napraw Autobusów 'Ikarus’ nr 10 w Mikołowie
  • Zakład Zaopatrzenia i Transportu Nr 12 w Katowicach
  • Zakład Remontów Torów i Budynków Nr 13 w Katowicach.


Zgodnie z Zarządzeniem Nr 175/91 Wojewody Katowickiego z dnia 13 września 1991 r. w sprawie podziału Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Katowicach przedsiębiorstwo zostało podzielone na samodzielne zakłady komunikacyjne, z których powstały Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej oraz Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej. Samo zaś WPK zostało postawione w stan likwidacji. Obecnie WPK Katowice zajmuje się wynajmem powierzchni biurowych w biurowcu przy ul. Wita Stwosza 31 w Katowicach.

W Rybnickim Okręgu Węglowym działał jeden Zakład Komunikacyjny nr 9 z zajezdnią w Jastrzębiu-Zdroju i Oddziałach Autobusowych w Raciborzu, Rybniku i Wodzisławiu Śląskim.

  • Wykaz linii WPK obsługiwanych przez ZK-9, dostępny jest TUTAJ.
  • Wykaz przystanków WPK obsługiwanych przez ZK-9, dostępny jest TUTAJ.
  • Wykaz taboru WPK eksploatowanego przez ZK-9, dostępny jest TUTAJ.

/Więcej informacji nt. WPK Katowice można znaleźć TUTAJ./





W ramach ciekawostki, schemat połączeń PKS Rybnik jeszcze za czasów swojej świetlności:

 

  • Stan na rok: 1981r.


    Kliknij na miniaturę, aby otworzyć Schemat (Plik PDF).

Ważniejsze daty i wydarzenia z komunikacji miejskiej w Rybnickim Okręgu Węglowym wraz ze zdjęciami autorów - którym bardzo serdecznie dziękujemy za możliwość opublikowania - prezentujemy poniżej:

1945 rok – Przedsiębiorstwo utworzono w 1945 roku i do lat 90. było ono wyłącznie państwowe, o zasięgu ogólnokrajowym (poza międzynarodowymi liniami autokarowymi PKS, m.in. wycieczki do Europy zachodniej). W latach 1945–1992 rozwinięcie skrótu PKS brzmiało Państwowa Komunikacja Samochodowa. Podstawą do prawnego usamodzielnienia się przedsiębiorstwa był dekret Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1946 o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "Państwowa Komunikacja Samochodowa" (Dz. U. z 1946 r. Nr 4, poz. 31). Pierwsze przewozy pasażerskie odbywały się za pomocą samochodów ciężarowych, adaptowanych do przewozu ludzi. Do lat 80. obsługiwało całość autobusowego transportu podmiejskiego i dalekobieżnego oraz przewóz towarów samochodami ciężarowymi, już w latach 80. nastąpił pierwszy podział spółki na przedsiębiorstwa autobusowe (obsługujące ruch regionalny i w ograniczonym zakresie podmiejski i w małych miastach wewnątrzmiejski) oraz branżowe spółki zajmujące się przewozami ciężarówkami. W wyniku transformacji ustrojowej przedsiębiorstwo podzielono w 1990 roku na 176 przedsiębiorstw. Część podmiotów została zlikwidowana, przebranżowiła się, uległa konsolidacji bądź prywatyzacji. W XXI wieku część PKS-ów skomunalizowano. PKS Rybnik W końcu lat 90. XX wieku połączony został z PKS-em Wodzisław Śląski.


1955 rok – Przedsiębiorstwo Spedycyjno-Transportowe "Transgór" rozpoczęło swoją działalność głównie w przewozach kopalnianych, posiadające zajezdnię w Jastrzębiu-Zdroju i Kaczycach.


1976 rok – Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w Jastrzębiu-Zdroju rozpoczęło swoją działalność. Pierwsi pracownicy ówczesnego, jastrzębskiego oddziału Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Katowicach zatrudnieni zostali w miesiącu sierpniu, zaś pierwsze autobusy wyjechały na ulice miasta w październiku 1976 roku.


4 kwietnia 1991 roku – Utworzono Międzygminny Związek Komunikacyjny z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju - który przejął od wojewody majątek po WPK, a więc organizację oraz przewozy na terenie Rybnickiego Okręgu Węglowego.


Fot. M. Stiasny, 24 VIII 19971 września 1993 roku – Powstała firma V-Bus z Żor. Od początku swojej działalności wykonuje usługi komunikacji miejskiej głównie na terenie miast Żory, Czerwionka-Leszczyny, Wodzisław oraz ościennych gmin na zlecenie Międzygminnego Związku Komunikacyjnego z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju.




sFot. T. Flaga, 9 V 1997tyczeń 1994 roku – Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej zakupiło cztery sztuki używanych MAN-ów SL200 od katowickiej firmy "Petrosil". Autobusy zakupiono za 2,350 mld zł, ich liczniki wskazywały przebiegi wówczas, każdy po prawie 400 tys. km. Wyprodukowane zostały w latach 1979-1981r.




9 stycznia 1995 roku – Na ulice Rybnika wyjechały autobusy - przejęte po PKM-ie - rybnickiego Fot. M. Stiasny, 8 VII 1996przedsiębiorstwa P.S.T. Transgór  obsługując 7 linii. Była to decyzja Rady Nadzorczej i Zarządu PKM Jastrzębie-Zdrój z dn. 29 grudnia 1994 roku.





13 lutego 1995 roku – Wspólnymi siłami rybnickiego i wodzisławskiego PKS-u uruchomiona została nowa linia łącząca Rybnik i Wodzisław najkrótszą drogą przez Popielów, bilety z początku kosztowały 60 gr. /6 tys. starych złotych/.


28 czerwryc. www.ztz.rybnik.plca 1995 roku – Rada miasta Rybnika, na wniosek zarządu, podjęła uchwałę o wystąpieniu z Międzygminnego Związku Komunikacyjnego i utworzeniu własnej jednostki zajmującej się całościowo sprawami związanymi z funkcjonowaniem transportu zbiorowego. Tak oto powstała jednostka organizacyjna o nazwie: Służba Transportu Zbiorowego, przejęła ona komunikację na terenie Miasta Rybnika i Gminy Jejkowice prowadząc 22 linie autobusowe obsługiwane przez PST Transgór oraz PKS Rybnik.



Fot. M. Stiasny, 8 VII 1996Fot. M. Stiasny, 8 VII 199615 czerwca 1995 roku – Firma V-Bus przejęła 3 linie autobusowe w gminie Czerwionka-Leszczyny, zrezygnowano z usług rybnickiego Transgóru. Na linie wysłano autobusy marki Renault.





19 czerwca 1995 roku – Miał odjechać pierwszy tranzytowy autobus relacji: Jastrzębie-Zdrój(PL) - Karwina(CZ). Odjechał w lipcu. W późniejszym czasie autobus zastąpiono minibusem. Połączenie realizowane było do końca sierpnia 1995 roku, przez firmę PTU Trans-Kopal z Jastrzębia-Zdroju.


skan z monitora miejskiego, wydanie z czerwca 1996 roku.skan z monitora miejskiego, wydanie z czerwca 1996 roku.2 czerwca 1996 roku – Po raz pierwszy Służba Transportu Zbiorowego zmieniła numery linii miejskich. Ponadto (przypuszczalnie) w czerwcu również przez kilka dni testowano "najnowszy autobus Sobiesława Zasady z silnikiem Mercedesa" - Jelcza M121MB o numerach rejestracyjnych WCG 7248, na linii 580.




1 sierpnia 1996 roku – MZK wprowadziło do swojej oferty pierwszy bilet czasowy - 20-minutowy bilet w cenie 80 gr.


Fot. M. Stiasny, 16 IV 1999Fot. M. Stiasny, 19 IV 19992 września 1996 roku – Połączono dworce PKS i PKM w Wodzisławiu Śląskim.






Fot. M. Stiasny, 19 IV 19981998 rok – Na ulicach Jastrzębia-Zdroju zadebiutowały pierwsze niskopodłogowe autobusy, pod szyldem PKM. Autobusy marki Jelcz M121M oznaczono nr taborowymi 281 i 282.





Fot. B. Ciepluch, Zbiory: A. Ciepluch, 17 VI 199815 czerwca 1998 roku – Na ulicach Rybnika pojawiły się pierwsze niskopodłogowe autobusy z P.S.T. Transgór. Jelcze M121M oznaczone numerami taborowymi 3236 i 3237.





Fot. J. Jackiewicz, 2 IV 200015 lipca 1998 roku – Na ulice Raciborza wyjechały pierwsze trzy z siedmiu miejskich minibusów marki Kapena City 7,5 - należących do PKM-u Racibórz. Pozostałe cztery autobusy wyruszyły na trasy 15 sierpnia 1998 roku. Każdy z pojazdów mógł pomieścić 35 osób, w tym 17 na miejscach siedzących. Pojazdy posiadały silniki spełniające normy emisji spalin Euro 2.




Fot. A. Palla, 19991999 rok – W Wodzisławiu Śląskim na liniach MZK testowano 12-metrowego Jelcza napędzanego silnikiem Gazowym o mocy 170kW współpracujący z automatyczną skrzynią biegów.




3skan z monitora miejskiego, wydanie z maja 1999 roku.0 maja 1999 roku – Trzycyfrowe linie w Rybniku, zastąpione zostały jedno i dwucyfrowymi oznaczeniami linii miejskich.





lipiec 1999 roku – Następne miasta wychodzą z Międzygminnego Związku Komunikacyjnego, ale tym razem z możliwością powrotu - Pszów i Rydułtowy.


Fot. J. Sobota 25 IV 2003 Fot. J. Sobota, 25 IV 2003sierpień 1999 roku – Kolejne trzy niskopodłogowe autobusy wyruszyły na ulice Rybnika. Autobusy z P.S.T. Transgór oznaczone nr taborowymi 3270, 3271 i 3272 zasiliły park taborowy przewoźnika. W całej trójce znajdował się jeden w 100% niskopodłogowy - Jelcz M125M "Dana".



1 stycznia 2000 roku – Służby Transportu Zbiorowego zostały wyłączone ze struktur Rybnickich Służb Komunalnych, utworzono samodzielną strukturę budżetową pod nazwą Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku.


Fot. J. Sobota 26 VIII 2003lipiec 2001 roku – Rybnicki ZTZ uruchomił dwie nowe linie relacji: Rybnik Plac Wolności - Rydułtowy Rynek, czyli linia nr 8 oraz  linia nr 10: Rybnik DKM - Pszów Dw. Aut. Wcześniej rybnicki PKS kursował na linii Rybnik-Pszów, przez Rydułtowy. Oprócz tego na rybnickie ulice wyjechał kolejny w 100% niskopodłogowy autobus marki Jelcz M125M oznaczony przez rybnicki Transgór numerem bocznym 3296.




Fot. M. Stiasny, 24 VIII 1997Fot. M. Stiasny, 8 VII 199615 czerwiec 2002 roku – W samo południe dokonano uroczystego otwarcia nowego dworca. Tym samym Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku przeniósł swoją siedzibę do nowo-powstałego budynku Dworca Komunikacji Miejskiej przy ulicy Budowlanych 6 w Rybniku.

 


Fot. P. Nodzykowski, 19 IV 199617 września 2002 roku – W Raciborzu połączono Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Sp. z o.o. z Zakładem Usług i Higieny Komunalnej, wtem powstało Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o., które zajęło się przede wszystkim obsługą linii miejskich oraz podmiejskich w Raciborzu.

 


Fot. J. Sobota 3 XII 20031 listopada 2002 roku – Na podstawie porozumienia między MZK Jastrzębie-Zdrój i ZTZ Rybnik utworzone zostały dwie nowe linie na trasie Rybnik-Żory, oznaczone w rozkładzie jako ŻR1 i ŻR2. Obowiązywały na niej specjalne bilety.

 


Fot. J. Sobota 9 I 200422 grudzień 2003 roku – Na trasy wyjechały używane Mercedesy O530 "Citaro", autobusy z automatyczną skrzynią biegów oraz silnikami tej samej marki spełniające normy emisji spalin Euro2.

 

 


Fot. J. Sobota 25 IV 20031 września 2004 roku – Po wycofaniu się Żor z organizacji komunikacji na trasie Rybnik-Żory i zlikwidowaniu linii ŻR1 oraz ŻR2, rybnicki ZTZ przejął całą organizację na tej trasie. Uruchomiono nową linię, kursującą po części tras zlikwidowanych linii, oznaczono ją numerem 52. Treść uchwały ze strony mzkjastrzebie.com w tej sprawie: "Na mocy Uchwały Nr 255/XX/04 Rady Miasta Żory z dnia 27.05.2004r. porozumienie pomiędzy Miastem Rybnik, a Miastem Żory, dotyczące organizacji transportu lokalnego pomiędzy tymi miastami, zostało rozwiązane. W związku z powyższym linia ŻR z dniem 1 września 2004r. ulega likwidacji."


Fot. J. Sobota, 11 XII 2004Fot. J. Sobota, 11 XII 2004grudzień 2004 roku – Pierwsze od 10 lat nowe autobusy ponownie zawitały do Rybnika. Poprzez wygrany przetarg na obsługę linii 8 i 10, rybnicki przewoźnik - P.S.T. Transgór - zakupił cztery autobusy z jelczańskiej fabryki. 2 szt. autobusów MIDI - Jelcz M101I oraz 2 szt. autobusów MAXI - Jelcz M125M.



Fot. A. Palla, 2000

Fot. M. Stiasny, 14 VII 2001

Fot. M. Stiasny, 14 II 2001

lipiec 2006 roku – Ruszył remont Placu Wolności - hucznie zapowiadany od czerwca 2005 roku, który na celu miał m.in. usprawnienie wymiany pasażerów oraz budowę nowego Punktu Informacyjnego systemu E-karty. Na czas remontu postawiono trzy nowe przystanki, obecnie pod nazwą: Rybnik Śródmieście 3 Maja, Rybnik Śródmieście Kościuszki, Rybnik Śródmieście Chrobrego.


17 listopada 2006 roku – W Rybniku skasowano ostatni bilet papierowy. Dzień później rozpoczęła się era popularnej dzisiaj E-karty i elektronicznego poboru opłat np. za parkingi.


Fot. J. Sobota, 16 IV 2007Fot. A. Ciepluch, 16 VI 201214 kwiecień 2007 roku – Otwarty dla ruchu kołowego, a przede wszystkim dla komunikacji miejskiej, został Plac Wolności. Zmienił się układ stanowisk, szczególnie tych linii przejeżdżających ulicą Łony. Zrezygnowano m.in. z linii MZK, które wjeżdżały na stary Plac Wolności.




Wszelkie informacje będą na bieżąco uzupełniane. Jeżeli masz czas i chciałbyś brać bierny udział w życiu serwisu lub chciałbyś opublikować u nas swój artykuł, fotografie lub pisać newsy - skontaktuj się z nami. Pozostałym, którzy się do nas zgłoszą gwarantujemy pełne poszanowanie ich praw autorskich co do wkładu wniesionego w serwis.
Osoby zainteresowane współpracą, czy też ewentualnymi korektami do powyższego artykułu, odsyłamy do działu KONTAKT.

Serdeczne podziękowania za zdjęcia należą się:

  • Tomaszowi Fladze
  • Piotrowi Nodzykowskiemu
  • Arkadiuszowi Palli
  • Jackowi Sobocie
  • Marcinowi Stiasnemu

 

© ROWkom - regionalny informator komunikacyjny

Jesteś tutaj: Strona Główna → Rysy Historyczne